300 năm phụ nữ miền đất mới (Phần 1)

Năm 1998 – Mậu Dần – TP. HCM kỷ niệm 300 năm ngày ra đời. Năm 1898, cũng Mậu Dần, Chưởng cơ Nguyễn Hữu Cảnh (còn gọi là Kinh) vâng lệnh chúa Nguyễn Phước Chu vào kinh lược xứ Đồng Nai, Sài Gòn, lập dinh Trấn Biên, huyện Phước Long, dinh Phiên Trấn, huyện Tân Bình.

Thực tế, đó là thời điểm hợp thức hóa một vùng đất vốn đã được người Việt đặt chân đến và khai thác cả thế kỷ trước.

Quyết định của Nguyễn Hữu Cảnh chính thức đặt hai vùng ngoại vi và Sài Gòn vào bản đồ Đại Việt (thuộc Đàng Trong) và cũng chính thức tổ chức bộ máy Nhà nước.

Lưu dân người Việt – với nhiều lý do khác nhau mà kiếm sống là lý do chính – từ các tỉnh ven biển Đàng Trong, chủ yếu miền Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quy Nhơn – đi lẻ tẻ từng đoàn gồm người cùng gia tộc, xóm ấp, vượt núi và vượt biển, khai phá rừng rậm thành làng mạc, nương theo đường thủy thâm nhập sâu lưu vực sông Đồng Nai, Sài Gòn. Từ 1098, quy mô thâm nhập lớn hơn, được Nhà nước khuyến khích, bảo trợ. Chùng ta biết, năm 1708, trấn Hà Tiên thành lập, dinh Long Hồ 1732, các đạo Sa Đéc, Tân Châu, Châu Đốc, Kiên Giang, Long Xuyên thành lập năm 1757 và cuối cùng, đạo Trường Đồn (Mỹ Tho) năm 1772. Như vậy, kể từ ngày Nguyễn Hữu Cảnh đặt hệ thống phủ huyện ở Biên Hòa và Sài Gòn năm 1698, triều đình chúa Nguyễn phải cần 72 năm mới xây xong bộ máy cai trị khắp Nam Bộ. Tuy nhiên, công cuộc Nam tiến – hành động của dân – thì đã xong từ lâu.

Lịch sử Nam tiến của ông cha ta liên quan đến nhiều bối cảnh, sự kiện, nhân vật. Tôi muốn nhắc một nhân vật nữ. Vua Chân Lạp Chey Chetta II muốn dựa vào thế lực của chúa Nguyễn để chống lại người Xiêm luôn uy hiếp vương triều Chân Lạp, đã cầu hôn với chúa Nguyễn. Chúa Nguyễn gả một công chúa (*) cho vua Chetta II. Chuyện xảy ra năm 1620, thời chúa Nguyễn Phước Nguyên. Hoàng hậu người Việt vừa giúp chồng giữ ngôi, vừa gắn kết hai triều đình. Gạt qua một bên ý đồ của chúa Nguyễn, việc một công chúa Việt Nam làm hoàng hậu Chân Lạp nói lên sự đóng góp quan trọng của một phụ nữ Việt Nam đối với công cuộc an cư lạc nghiệp của cộng đồng cư dân trên đất Nam Bộ.

Trong số lưu dân từ Bắc, Trung vào Nam kiếm sống, đương nhiên có nam có nữ. Chúng ta chưa tìm được tài liệu nào đặc tả về những phụ nẽ đầu tiên ấy. Tuy nhiên, sự thành đạt về sau của lưu dân – về kinh tế, về tâm hồn dân tộc, về phẩm chất làm người – hẳn chứng minh vai trò của bà mẹ: hiền, giỏi giang, chịu khổ, chịu khó. Dòng sữa và câu hát ru nối quê cũ với lớp người sinh trên đất mới thành một thể liên tục.

Cho đến khi thực dân Pháp xâm lược nước ta – bắt đầu từ đánh chiếm Sài Gòn và các tỉnh Đông Nam Bộ vào 1859 – 1860 rồi các tỉnh Tây Nam Bộ từ 1667, Iịch sử chưa thấy xuất hiện nữ anh hùng dân tộc trên đất Đồng Nai – Bền Nghé – Cửu Long. Gương nữ trung nổi bật thì có, như Nguyễn Thị Tồn, vợ Bùi Hữu Nghĩa, người dám đánh trống kêu oan cho chồng tại triều đình. Bùi Thị Xuân, một danh tướng Tây Sơn lừng lẫy, tuy quê Đàng Trong song không thuộc vùng mới khai phá. Nữ thi sĩ, như Hồ Xuân Hương, bà huyện Thanh Quan, Đoàn Thị Điểm càng chưa có cơ hội xuất hiện ở Nam Bộ. Tôi không nhắc bà Từ Dũ bởi bà nhập thân khá sớm vào môi trường hoàng gia.

Tạl vùng mới khai phá, xã hội đang trong quá trình hình thành. Trước năm 1698, xóm ấp sống theo cách tự quản, mối liên hệ giữa các nhóm, cư dân xác lập trên cơ sở tương trợ lẫn nhau. Nói cách khác, đơn vị xã hội là gia đình, gia tộc, chòm xóm, rất ít chịu lề thói phong kiến – trừ mặt đạo nghĩa. Do đó, so với nơi quê cũ, người phụ nữ tự do hơn và về lao động cũng dễ bình đẳng với nam giới hơn.

(*) Sử ta không chép việc trên, song các người nước ngoài viết sử Chân Lạp đều ghi sự kiện năm 1620, vua Chân Lạp Chetta xin cưới một công chúa Việt Nam – đúng hơn, một nữ vương tước (princesse). Các nhà viết sử Việt Nam sau này suy ra có thể là một trong hai công chúa con Nguyễn Phước Nguyên tên Ngọc Khoa hoặc Ngọc Vân.

Trần Bạch Đằng – Báo Phụ Nữ Xuân Mậu Dần 1998

Sổ tay nội trợ (Báo Phụ Nữ thứ Tư – Năm thứ XXIII số 4)

  • Canh cá trê rau răm

Vật liệu:

– 300g cá trê.

– Một nẳm rau răm khoảng 50g.

– Ít hành lá, gia vị.

– 1 trái cà chua lớn, bỏ cuống, rửa sạch, cắt làm tám.

Thực hành:

Cá làm sạch. Dùng phèn chua cục chà qua thân cá cho sạch nhớt hoàn toàn, rửa qua nước lạnh, xát muối lên thân cá, xả sạch lại với nước lạnh, để ráo. Bắc nồi nhỏ lên bếp, cho vào chừng một tô nước lạnh, nấu sôi nêm vào 1/2 muỗng cà phê muối, 1/2 muỗng nhỏ tiêu, thả cá vào luộc chín, vớt ra tắt bếp. Gỡ lấy nạc cá để riêng, cho xương và đầu cá vào lại nồi nước nấu sôi nhỏ lửa trong khoảng 9 phút, lược nước qua rây, bỏ xương và đầu cá.

Xào nạc cá với chút dầu chiên và hành lá băm nhuyễn, nêm vào chút muối, tiêu, bột ngọt. Rau răm lặt rửa sạch, cắt nhỏ với chút hành lá. Bắc nồi nước luộc cá cho sôi lại, thả cà chua vào, cà chua vừa mềm cho nạc cá đã xào, rau răm, hành vào, nước sôi lại, tùy khẩu vị nêm lại, tắt bếp.

Yêu cầu:

Theo cách này, 300g cá trê còn có thể nấu với: 200g bầu cắt sợi, nêm hành ngò. Hoặc 300g cà bát, cắt miếng rửa với nước có pha loãng muối, nêm rau thơm, hành ngò. Mỗi loại quả và rau thơm khác nhau sẽ cho chúng ta những món canh có mùi vị khác nhau, tiện thay đổi thực đơn trong tuần.

  • Tư vấn gia chánh

Hỏi: Tôi mua đũa mun được bảo đảm là đũa thật, nhưng càng dùng thấy giống như bị mốc trắng. Tại sao? Đũa mun có gì quý mà được bịt bạc?

Mai Chính Văn (Trần Phú, Vũng Tàu)

Trả lời: Dùng đũa mun phải tốn công và… kỹ. Nếu mun chính phẩm loại 1 (nặng, chắc, đen bóng) thì ngay từ đầu, không bao giờ đem cất khi đũa còn ẩm ướt. Ngay sau khi ăn, rửa đũa cho sạch và lau kỹ bằng vải mềm cho đến khi đũa bóng lên mới cất, và không cất chung với đồ dùng bị ẩm ướt. Đũa mun bền và sạch nếu bảo quản đúng.

Hỏi: Ở TP. HCM, ở đâu có bán cật gà trống số lượng nhiều? Làm cách nào đem về tỉnh bằng máy bay cho còn tươi? Bày biện cật gà trông lên mâm kèm cháo gà cách nào cho có vẻ lịch sự?

Cẩm Nga (Lê Duẩn, Đà Nẵng)

Trả lời: Chợ An Đông có bán loại thực phẩm trên. Bạn cần rửa sạch, để ráo, tẩm ướp, làm đông trong ngăn đá tủ lạnh qua đêm, hôm sau có thể mang cho vào hộp nhựa đậy kín, theo chuyến bay về tỉnh. Dọn cháo trong thố, đặt lên bếp gas du lịch, cho từng cặp cật gà vào và trụng cho chín tái trong nước cháo sôi (cật gà chín rất nhanh) rồi cho vào chén mỗi thực khách, mời thưởng thức trước khi ăn cháo.

Cẩm Tuyết – Báo Phụ Nữ thứ Tư – Năm thứ XXIII số 4 (14-1-1998)

Câu chuyện giáo dục: Cuốn phim xưa

Cu Tốp có tật hay xé giấy để chơi. Sách vở vừa học xong là Tốp xé làm tàu bay, làm thuyền. Không ngày nào là Tốp không xé giấy để xếp một vật gì đó. Mẹ vẫn mắng Tốp vì tội xé giấy bừa bãi; nhưng cu cậu vẫn chứng nào tật ấy. Hết vở của mình, Tốp lại lén lấy vở của chị Thư, sách của bố mẹ… Một buổi chiều, mẹ Tốp bảo:

– Mẹ về thăm bà đây, con có muốn đi không?

Cu Tốp nhảy lên mừng rỡ:

– Vâng ạ! Con thích lắm.

Ngang qua chợ, chị Tú dừng lại vào mua gói long não. Tốp tò mò hỏi mẹ:

– Về thăm bà sao mẹ lại mua thứ này?

Chi Tú mỉm cười:

– Rồi con sẽ biết.

Về ngoại, cu Tốp được mẹ dẫn vào một căn phòng nhỏ. Trước sự ngạc nhiên cúa Tốp, chị Tú mở cái tủ to đã cũ. Cu Tốp tò mò theo dõi việc làm của mẹ, cánh tủ đuợc mở rộng, cu Tốp thấy các ngăn đều chất đầy sách vở. Nó xịu mặt: “Tưởng gì…”.

Chị Tú lấy gói long não ra bỏ vào các góc, cẩn thận bê từng chồng vở ra xem. Chị nói với Tốp:

– Bà ngoại đã dành cho mẹ cái tủ này để đựng tất cả sách vở của mẹ suốt thời gian đi học. Con biết tại sao mẹ qúy và giữ gìn cẩn thận chúng cho đến bây giờ không?

Lấy một tập vở có bìa tim tím. Chị nhẹ nhàng lật từng trang:

– Khi nhìn vào những dòng chữ này, me lại nhớ đến những ngày học lớp một, chữ mẹ xấu, cô giáo phải cầm tay sửa hoài – Lật qua quyển khác chị kể – Còn đây là bài toán mẹ bị điểm 1 vì ham chơi, về nhà bị ngoại phạt quỳ suốt buổi. Đây là điểm 10 bài văn. Mỗi một dòng chữ, môt bài học trong những quyển vở này như những thước phim về tuổi học trò của mẹ. Chỉ cần mẹ giở ra một trang sách, một quyển vở là những hình ảnh ngày ấy với thầy cô, bạn bè lại hiện ra trước mắt. Do đó mẹ quý chúng lắm Tốp ạ!

Cu Tốp chớp chớp mắt:

– Thật hở mẹ?

– Thật chứ! Sở dĩ con không thấy vì con đã xé, đã vất bỏ chúng mà thôi.

– Thế giờ con bắt đầu có muộn không hở mẹ?

Chị Tú âu yếm xoa đầu Tốp:

– Không muộn đâu con ạ! Mẹ sẽ giúp con lưu giữ “cuốn phim” của mình thật tốt.

Phương Hiền – Báo Phụ Nữ thứ Tư – Năm thứ XXIII số 4 (14-1-1998)

Từ chợ đến cửa hàng (Báo Phụ Nữ thứ Tư – Năm thứ XXIII số 4)

  • Chợ Cầu Ông Lãnh: Ngày 12/1 (14 tháng Chạp âm lịch) cá biển về chợ 35 tấn, đa phần là cá sô; cá đồng về chợ 4 tấn; đa số là lóc đen, lóc bông loại nhỏ, ngày chay nên giá cá sụt 2.000đ – 3.000đ/kg. Chủ các vựa cho biết chợ sẽ ế đến ngày 20 Tết, sau ngày này cá lóc đen, lóc bông loại lớn mới về chợ. Cá biển sẽ tiếp tục ế đến Tết vì xu hướng không mua cá biển dự trữ của người tiêu dùng.
  • Chợ An Đông: Quần jeans, giày dèp bán chạy. Áo gió năm nay “chết”, thương lái Hà Nội trả lại hàng cho tiểu thương chợ. Các mặt hàng bánh mứt kẹo, thực phẩm khô vẫn bán chậm. Ban quản lý đề nghị Chi cục thuế Q.5 chưa nên tăng thuế chợ trong quý 1/98. Khu tầng hầm trệt, tầng một và tầng hai kéo dài giờ mở cửa đến 19g tối để tiểu thương phục vụ Tết. Sau Tết, chợ mở cửa ngày mùng 10 Tết do phải quét vôi, chỉnh trang lại để chào mừng Sài Gòn 300 tuổi.
  • Chợ Bình Tây: Mứt bắt đầu bán mạnh, nhích lên 1.000đ -1.500đ/kg. Thương lái Hà Nội đã vào đóng hàng, sức mua tăng hơn trước. Ước tính mức thu thuế của chợ năm 1997 chỉ đạt hơn 77% so chỉ tiêu, và nhiều hơn mức thu năm 1996 hai tỷ đồng. Ngoài những kiosque có sẵn, không có thêm các gian hàng Tết trước cửa chợ như năm trước.
  • Chợ Cầu Muối; Lượng kiệu do về nhiều đến mức dội chợ. Giá sỉ tại vựa bà Hai Xê (số 50 – 52) chỉ có 1.000đ/kg, một ngày vô trên 10 xe (7 tấn/xe). Thương lái lỗ mà vựa cũng lo. Nhiều hộ bán lẻ kêu giá kiệu chỉ có 3.000đ/kg, loại đã được lặt sơ. Củ hành hiếm chỉ về chợ 7 – 8 tấn/ngày, do đất các tỉnh miền Tây còn ngập nước, giá sỉ 4.000đ/kg, bán lẻ 5.000đ – 6.000đ/kg. Trái cây khác về chợ 80 tấn/ngày, nhiều nhất là bôm (táo) TQ, kế đó nhãn giá sỉ chỉ hơn 2.000đ/kg.
  • Chợ Mai Xuân Thưởng (Q.6): Vú sữa về 30 tấn/ngày, giá 120.000đ/cây (100 trái). Vú sữa loại lớn ít, giá sỉ đã lên đến 20.000đ – 25.000đ/chục. Nhãn về chợ 10 tấn/ngày, giá sỉ 3.000đ – 4.000đ/kg, quýt vàng về chợ 14 tấn/ngày, giá sỉ 2.500đ – 3.500đ/kg. Xoài hầu như không có hàng. Ban quản lý tại hai chợ đầu cầu đều nhận xét: “Sức mua đến nay còn rất chậm, chỉ sau ngày 15 tháng Chạp (âm lịch) mới đánh giá đúng được. Có năm tưởng hàng thừa mà lại thiếu, năm nay cũng vậy, giờ chót mới biết loại hàng nào hút, loại hàng nào thừa…
  • Đường phố, cửa hàng: Siêu thị Tenimex đường CMTT – góc Ba Tháng Hai đang gấp rút hoàn thành việc xây dựng để chuyển dời Minimart Q.10 từ đường Ngô Gia Tự về Sunimart đường Tôn Thất Thiệp Q.1 đã đóng cửa nhường chỗ cho trạm bảo hành Samsung. Saigon Co-op đã tổ chức liên hoan với hơn 300 khách hàng thân thiết lần thứ 3, trở thành đơn vị quốc doanh dẫn đầu về hoạt động tiếp thị trong các siêu thị.

T.T.

Thiên Thanh – Báo Phụ Nữ thứ Tư – Năm thứ XXIII số 4 (14-1-1998)

Cây si… trên từng cây số (Phần 2)

Tuổi thọ “cây si”

Giữa năm 97, tòa án TP đã xử một vụ thuận tình ly hôn mà người đến dự phiên tòa khá đông, và người trong cuộc là ngôi sao cải lương N.H. Người chồng đồng đứng đơn, trước đây vốn là một trong những cây si của N.H. Hàng đêm, anh luôn đón cô trước rạp hát với bó hồng trên tay. Ròng rã đeo bám mấy năm trời, cây si mới lay động được trái tim người đẹp. Nhưng chỉ sau một thời gian chung sống ngắn ngủi, sự đắm đuối ban đầu biến mất, điều bây giờ anh ta cần thật sự là một người vợ để chăm sóc gia đình hơn là một người đẹp để si mê. Cuộc chia tay buồn, nhưng không luyến tiếc, dù khi gặp nàng trước đây anh đã tự nhủ: “Sống không có cô ấy, thà chết còn hơn”.

Kết cục của sự si mê, không chỉ dừng lại ở sự chia tay. Cuối năm 96, một vụ tạt axit đã làm kinh động đất Thần kinh (Huế). Nạn nhân, cô sinh viên D.L., Trường ĐH Sư phạm Huế được chuyển vào BV Chợ Rẫy với khuôn mặt loang lổ cháy đen, hư một mắt. Thủ phạm là cây si Nguyễn Văn Lân, bạn học cùng trường. Theo đuổi D.L. từ những năm học cấp II, đến khi biết chắc mình không còn có tên trong trái tim cô gái, Lân quyết định: “tiêu huty sắc đẹp của D.L.”. Ra công an đầu thú, Lân vẫn còn trơ tráo: “Bây giờ, chẳng ai muốn lấy cô ấy, ra tù tôi sẽ cưới…”.

Không phải cây si nào cũng công cốc. Chị Bích Hà giảng viên Trường Điện ảnh TP nói vui: “Cách đây 17 năm, lúc tôi đang học ở Liên Xô, trước phòng tôi một “cây si” mọc lên giữa trời tuyết lạnh. Bây giờ “cây si” đã chễm chệ ngồi trong nhà, mà tôi còn có nhiệm vụ chăm sóc, giữ gìn”.

Theo thạc sĩ tâm lý Phạm Ánh Hòa (Trung tâm Khoa học Xã hội & Nhân văn TP. HCM): “Những cây si thành công, ngoài trái tim tràn ngập lòng say mê, còn có sự kiểm soát chặt chẽ của cái đầu (điều mà phần lớn các cây si ít có), có một sự khác biệt rất lớn giữa tình yêu và sự si mê. Si mê thường mù quáng, chỉ nhìn thấy mặt tốt của người được si; hoặc đôi khi vì quá si, họ tự tô vẽ thêm cho đối tượng những vòng hào quang không có thực. Để khi tỉnh mộng, đối diện với thực tế, “si” thường bị vỡ mộng, lắm khi quay ngoắt 180° với người trước đây mình từng si mê. Trong khi đó, đối với người có một tình yêu đích thực, họ rất sáng suốt khi nhận định về người mình yêu. Tình yêu của họ là một sự kết hợp hài hòa giữa con tim và khối óc. Vì thế khi gặp dông bão giữa cuộc đời, tình yêu đó vẫn không phai nhạt. Nói tóm lại, si là một dạng “mê” nhất thời. Vì thế, khi yêu hay lấy người trồng cây si, thì bạn nên giúp cho anh (chị) ta, “tỉnh” dần, biến mối tình nồng nàn, có phần hơi… mê muội ấy thành một mối tình đằm thắm, bền vững hơn”.

Về phía người được si, Hoa hậu Hà Kiều Anh còn đưa ra một kinh nghiệm: “Cũng nên đối xử tế nhị, khéo léo, có văn hóa với từng cây si, tùy loại “si” mà xử lý hoặc chuyển thành tình bạn, hoặc nói lời “vĩnh biệt”. Từ chối một cây si không mấy gian nan, yêu và được yêu tha thiết mới khó”.

Trường Sơn – Báo Phụ Nữ thứ Tư – Năm thứ XXIII số 4 (14-1-1998)

Cây si… trên từng cây số (Phần 1)

Không cần phải “đầu tư, chăm bón”, giống cây “si” vẫn cứ mọc rất nhiều dọc theo “đại lộ tình yêu”. Và vì si thường gắn với… mê, nên không ít cây si đã mọc không đúng lúc, đúng nơi. Điều đó chẳng những khiến cho công sức bỏ ra thành dã tràng xe cát, mà đôi khi còn gây tai họa cho những người được… si!

Nghề trồng… “si”

Họa sĩ B.N., hội viên Hội Mỹ thuật TP. HCM vẫn còn bàng hoàng khi nhắc đến “cây si biết đi” của cô: “Nếu như anh chàng kỹ sư ấy xuất hiện có chừng mưc, có lẽ tôi đã mềm lòng. Song anh ta lại có mặt “trên từng cây số”, làm tôi phát bực, phát hoảng, cảm thấy mình mất tự do như đang bị truy đuổi. Ngưng xe đổ xăng, “si” đã mọc sau lưng; trời mưa, định tấp vào một mái hiên, “si” đã lù lù ở đó. “Si” bất cần biết tôi có người yêu, có cảm tình với ai chưa!”.

Cùng một tâm trạng đó là bác sĩ T.T. (P.5, Phú Nhuận), bị một bệnh nhân nam theo đuôi. Biết bà bác sĩ xinh đẹp góa chồng, ông bệnh nhân ngày nào cũng đến để đòi… chích thuốc, không quên để lại một mảnh giấy nhỏ, nắn nót ghi: “Giữa chúng ta sẽ có một sự đồng cảm”. Ba tháng liên tục, bà bác sĩ chịu hết nổi, đành đóng cửa phòng mạch! Còn bà chủ cơ sở quần áo thể thao Lan Hạnh (Q.3) thì ái ngại, tội nghiệp cho một cây si chuyên sưu tầm đồ tắm phụ nữ. Đã ba năm, “si” thường xuyên lui tới chọn mua áo tắm, cốt để được nhìn bà chủ tiệm giờ đã có chồng con!

Trước sân nhà các người mẫu, người đẹp, “si” tụ tập càng nhộn nhịp hơn. Hoa hậu K.A. kể: “Có anh chàng đi thông báo với bạn rằng mình là bạn trai của K.A., song khi gặp mặt, lại im re, rồi lại tiếp tục “dựng chuyện” lên kể với mọi người. Có anh chàng, tôi đã cố chứng minh là mình đang có một tình yêu nhưng vẫn cố kỳ nèo, trả giá: sống với anh, em sẽ được hạnh phúc hơn!”.

Thời nay, nam nữ vẵn chưa thật bình đẳng trên mọi lĩnh vực, nên cây si nữ ít có điều kiện mọc công khai. Song sự mê muội thường không phân biệt giới tính. Cô T.K. (P.9, Q. Tân Bình) được một “chú” giám đốc giúp đỡ cho đi học lớp kế toán, và tuyển vào làm việc tại công ty nên sinh lòng cảm kích. Và cô càng xúc động khi nhận những mòn quà nhỏ mà ông mua tặng cô sau mỗi đợt công tác. Ngộ nhận đó là tình yêu, cô tự vẽ ra một viễn cảnh hạnh phúc. Tình cảm ngày càng sâu đậm, cô bày tỏ với ông. Ông nhẹ nhàng khẳng định với cô rằng đó chỉ là tình cảm chú cháu, rằng ông đã có vợ con và không bao giờ chia tay với gia đình. Song cô gái trẻ vẫn bỏ ngoài tai, nhắm mắt lao vào với phương châm: “thà yêu còn hơn được yêu” (?). Cô tìm mọi cách mời ông về nhà, giới thiệu với ba mẹ, xin phép để “hai con” được tìm hiểu, ông càng tránh xa, cô càng lao tới. Thậm chí, cô đến tận nhà “báo cáo” với vợ ông: “Chúng tôi đã yêu nhau được 6 năm”. Hạnh phúc của gia đình ông bị đe dọa đổ vỡ, cô không cần màng đến, vẫn mê man đâm đầu vào ngõ cụt.

Nếu đa số các cô gái trốn tránh làm ngơ, thì cũng có không ít các cô sẵn lòng chào đón sự có mặt của si, “nuôi” cho cây lớn nhanh, và cuối cùng là ra tay… đốn si!

L.T., vũ nữ của vũ trường Đêm Màu Hồng (Q.1) nói: “Có khoảng ba cây si là ấm thân. Phải làm cho si thật mê man, cắm rễ sâu chắc với mình, rồi thì tha hồ khai thác”. T. hớn hớ kể về cây si mới của cô: “Thoáng nhìn cặp mất trên khuôn mặt ngơ ngẩn của chàng, là tôi biết si đã được ươm mầm. Thế nhưng, ban đầu, để có giá, phải tạo cho chàng một cảm giác thật gian nan mới gặp được người trong mộng!”. Bí quyết của cô là chuyển địa bàn hoạt động, nhưng không quên nhờ người nhắn lại với si địa chỉ mới. Sau đó, vờ như không trốn được tình si của chàng, cô đành phải lộ diện, không quên mang theo máy điện thoại di động, xe Dream (vừa mới đi thuê), rồi khoe với si “người bạn già mới tặng em”. Máu tự ái của si thế nào cũng nổi lên, và chàng sẽ dõng dạc ra lệnh: “Vất của nợ đó ngay! Anh sẽ mua cái khác đền em!”. Hồi kết, nhiều cây si chết khô, trợ trụi… khi của cải lẫn ảo mộng lần lượt đội nón ra đi.

Trường Sơn – Báo Phụ Nữ thứ Tư – Năm thứ XXIII số 4 (14-1-1998)

Chuyện của một nữ phó chủ tịch phường

Biết chị không có thời gian, tôi đành tranh thủ “phỏng vấn” luôn trong giờ làm việc ngay tại trụ sở UBND P.12, Q. Tân Bình. Cuộc nói chuyện của chúng tôi cứ liên tục bị cắt ngang vì hôm ấy là ngày tiếp dân cuối cùng của năm 1997.

39 tuổi, chị Lê Thị Thật hiện là Phó chủ tịch UBND P.12, Q. Tân Bình, phụ trách khối văn xã. Sinh tại huyện Củ Chi, chị là con thứ năm trong gia đình có bảy anh chị em. Trước lúc qua đời, cha chị đã gửi lại mấy lời: “Con gắng thay ba, phụ má, lo cho anh chị và mấy đứa nhỏ”. Lời trăng trối đã gắn với người con hiếu thảo ấy qua gần 15 năm nay. Một thân một mình, chị Thật đưa vai gánh hết những lo toan trong cái đại gia đình.

“Năm 1985, tôi tốt nghiệp Trường Trung cấp Chính trị Nguyễn Vãn Cừ. Cũng năm đó, má tôi vì quá thương và tin bạn, vay mượn tiền giúp cho người ta, cuối cùng phải gánh luôn số nợ hơn hai trăm ngàn đồng. Lúc đó, món tiền như vậy không phải là nhỏ, nhất là khi một mình má phải vất vả nuôi mấy anh chị em tụi tôi. Má suy sụp tinh thần hẳn đi. Thương má, nhớ lời ba dặn, vậy là tôi đứng ra chịu thay má. Tôi chạy vạy trả hết sổ tiền vốn, còn số lời thì trả góp. Tôi phải làm đủ thứ nghề, nuôi heo, trồng dưa đậu, hùn bán áo quần… Ba năm sau, nợ mới trả xong”.

Nhưng chuyện nợ nần vẫn chưa dứt. Đến năm 1994, người chị kế đang lúc mang thai làm ăn thất bại, đổ nợ trên 100 triệu đồng. Một lần nữa, chị Thật phải ra tay giúp đỡ. Ngoài việc quyết định bán nhà để trả, chị phải vất vả kiếm việc, kiếm tiền bù thêm. Đứa con của người chị ra đời, Thật thay chị, lo luôn việc nuôi cháu. “Thương chị mình, càng thương và lo cho má, tôi sợ má đau lòng khi chứng kiến cảnh con cái thất bại, cháu chắt nghèo khổ. Hết đứa này đến 2 đứa con của một người chị khác đã ly dị. Tôi không muốn những đứa cháu của mình trong hoàn canh sống xa cha xa mẹ, lại bị người thân bỏ rơi, sẽ dễ trợ thành trẻ hư hỏng ảnh hưởng đến xã hội chung”.

Vậy là với đồng lương cán bộ 400.000đ/tháng, cộng thêm khoản ăn trưa 200.000đ, chị còn “chạy” bán hàng vải chung với một cô em họ, kiếm thêm cũng được 300.000đ/tháng. Bao nhiêu đó, chị chăm nom, thu vén lo cho má chén cơm thơm, tô canh nóng lúc tuổi già sức yếu, lo cho ba đứa cháu có tiền học phí, học thêm… Chị thay cha mẹ chúng gánh luôn trách nhiệm nuôi dạy chúng nên người.

Còn một chút cho riêng mình, chị trải bày không giấu giếm: “Là người phụ nữ, ai mà không ước ao có một mái ấm gia đình. Mình không tin lắm vào số mệnh, nhưng có lẽ số phận mình không may mắn trong chuyện chồng con…”. Và quả thật, chị cứng rắn hơn tôi tưởng khi cho rằng: “Bước qua cái tuổi này, người phụ nữ lập gia đình là mong có được một đứa con cho ấm lòng, nhưng liệu điều đó có tốt hơn không khi mình đã lớn. Hơn thế nữa, tôi không bao giờ chấp nhận một sự tự đánh lừa mình để cũng được gọi là tình yêu, là vợ chồng, là hạnh phúc, nếu thật sự nó không có”. Nhưng rồi cũng có lúc chị “mềm yếu”, không giấu được nước mắt: “Nhiều lúc, tôi tự hỏi, không biết mình có đủ sức để chịu đựng và gánh vác hết hay không nữa”.

Sau khi hoàn thành khóa học 2 năm về Quản lý nhà nước, chị Thật đang theo học năm thứ hai Đại học tại chức Pháp lý. Chị gắn với công việc của phường bằng sự say mê, không ngừng học hỏi, nâng cao trình độ lẫn công tác tổ chức, quản lý. Chị nương tựa vào tình cảm gia đình bằng tình thương và trách nhiệm chăm chút, nâng niu từ việc nhỏ cho đến việc lớn. Nếu tôi biết đến chị từ danh sách “Những người con hiếu thảo” của quận, thì suốt buổi nói chuyện, cả hai đều như quên đi cái “danh hiệu” ấy. Bởi bên cạnh công việc xã hội bộn bề, trang trải lòng mình cho những người thân, cho má, cho các cháu là một trong những mục tiêu và thái độ sống của chị.

Lê Huyền Ái Mỹ – Báo Phụ Nữ thứ Tư – Năm thứ XXIII số 2 (7-1-1998)

Thị trường xe gắn máy tiếp tục biến động

Chiều 5/1/98, tại chợ xe gắn máy Lý Tự Trọng (Q.1) và một số điểm kinh doanh xe máy ở Q.5, Q. Tân Binh, giá mỗi chiếc xe gắn máy tăng từ 1 – 2 chỉ vàng so với ngày 2 và 3/1/98. Tại khu vực đường Lý Tự Trọng, Q.1, xe Dream nhập ngoại hầu như không còn, hàng chủ yếu là xe ráp trong nước và xe cũ “mua đi bán lại”. Môi chiếc Dream II được “tút lại”, một chủ tiệm kêu giá 7,8 cây vàng 24K, cao hơn ngày 2/1 gần 2 chỉ. Tại một điểm bán xe trên đường Trần Hưng Đạo Q.5, giá mỗi chiếc xe Dream lùn cũ, từ 6,5 – 6,8 cây/chiếc. Chủ cửa hàng giải thích, do mãi lực cuối năm tăng, trong khi nguồn hàng cạn, việc biến động giá 1 – 2 chỉ vàng/chiếc là còn nhẹ, khả năng còn tăng nữa. Do xe được giá, mốt số chủ phương tiện đã đem xe đi bán. Đa số họ cho rằng, trong năm xe được giá bán. Ngoài năm, Nhà nước cho nhập, xe rẻ mua lại kiếm lời 1 – 2 cây. Tuy nhiên, theo ông Trần Hoàng Nam, người nhiều năm kinh doanh xe gắn máy trên đường Lý Thái Tổ Q.3 nhận định, cách tính bán xe sau đó mua lại để hưởng chênh lệch là phi thực tế, do chủ trương của Nhà nước không cho nhập xe nguyên chiếc như trước mà chỉ nhập linh kiện rời (IKD) nên thị trường sẽ khan hiếm hàng hóa.

Ăn theo thị trường xe gắn máy mùa cuối năm, dịch vụ lên đời xe đã bắt đầu hoạt động lại. Giá tại một số điểm làm mới xe tại Q.1, Q.3 và Bình Thạnh từ 100.000đ – 500.000đ/chiếc cùng loại. Theo một số tay thợ chuyên nghiệp, giá “lên đời” xe năm nay cao hơn năm trước 30.000đ – 100.000đ/chiếc và khách hàng đông hơn.

Thái Mỹ – Báo Phụ Nữ thứ Tư – Năm thứ XXIII số 2 (7-1-1998)

Ca sĩ Mỹ Linh – Nhạc sĩ Anh Quân: Nghệ thuật là chiếc cầu nối cho tình yêu

Đối với ca sĩ Mỹ Linh, những ngày đầu năm mới 1998 có ý nghĩa đặc biệt lớn lao vì đây cũng là những ngày cô sắp bước vào cuộc hôn nhân. Và có lẽ, món quà mừng cưới độc đáo nhất, có ý nghĩa nhất chính là chương trình biểu diễn riêng của cô vào tối 6/1/98 bên cạnh người chồng sắp cưới – nhạc sĩ Trương Anh Quân, con trai nhạc sĩ Trương Ngọc Ninh và nghệ sĩ Thu Hiền (biên tập viên phim truyện nước ngoài VTV1). Anh Quân sinh năm 1971, tuổi Hợi, hơn Mỹ Linh 4 tuổi. Từ năm lên 7 Anh Quân đã vào học violon tại Nhạc viện Hà Nội. Khi tốt nghiệp hệ sơ cấp anh là một trong số ít học sinh xuất sắc được chuyên gia Nga chọn để đưa sang tiếp tục học violon ở Nhạc viện Traicopxki. Năm 90, Nga biến động, Anh Quân cùng bạn học Huy Tuấn sang Đức với hy vọng sẽ có điều kiện học thêm về nhạc nhẹ. Chính trong thời gian phải tự kiếm sống vất vả này, Anh Quân và Huy Tuấn đã ra được album đầu tiên của mình mang tên Thiên Đường (’93), do họ tự viết nhạc, phối khí và biểu diễn – trong đó Anh Quân kiêm luôn vai ca sĩ. Mới về nước một năm nay, Anh Quân cùng với Huy Tuấn đã thành lập ban nhạc Anh Em và năm 97 đã cho ra đời album Lại gần bên anh (do SG Audio phát hành) với tiếng hát của đôi bạn Mỹ Linh – Anh Quân.

Có thể nói, Anh Em – nơi họ gặp nhau – là nơi tình yêu và nghệ thuật cùng lúc được tôn vinh, cả Mỹ Linh và Anh Quân đều giống nhau ở lòng say mê âm nhạc và có điều kiện để hỗ trợ nhau đi lên. Vài tháng gần đây, bộ ba Huy Tuấn – Anh Quản – Mỹ Linh với dự định về buổi diễn của Mỹ Linh đầu năm mới 98, đã mê mải luyện tập về chuẩn bì bằng tất cả những gì họ có. Chị Thu Hiền, mẹ chồng tương lai của Mỹ Linh cho biết, vốn duy nhất mà con trai chị đem về từ nuớc ngoài là kiến thức âm nhạc và lòng say mê nghề nghiệp – và điều đó cũng giải thích vì sao Mỹ Linh và Anh Quân “hợp nhau” đến vậy. Chị Thu Hiền nói thêm: “Nghệ thuật thực sự đã bắc cầu cho tình yêu của Anh Quân và Mỹ Linh”.

Qua điện thoại, bằng giọng vui vẻ, Anh Quân nói:

– Đợt biểu diễn tới của Mỹ Linh có thể nói là món quà cưới mà chúng tôi dành cho nhau. Tuy nhiên, tôi cũng thấy rằng đó là một cuộc biểu diễn mà Mỹ Linh đã đủ trình độ, và mong rằng khán giả sẽ không chỉ dược nghe hát mà còn nghe nhạc, bởi sự tương đồng giữa nhạc và lời mà chúng tôi rất mong muốn thể hiện.

  • Anh có thể trả lời hộ Mỹ Linh câu hỏi này được không: các ca sĩ trẻ (trong đó có Anh Quân) ít nhất đã một vài lần hát: “Lấy chồng sớm làm gì”?

– (Cười) Có những người yêu nhau hàng chục năm trời vẫn không lấy được nhau… Anh Quân và Mỹ Linh thì khác. Có thể nói Anh Quân gặp Mỹ Linh là lập tức bị tiếng sét ái tình. Còn về phía Mỹ Linh, Anh Quân không thể trả lời thay cô ấy…

  • Nhận xét của Anh Quân về cô vợ sắp cưới của mình?

– Về nghề nghiệp, Anh Quên đánh giá cao Mỹ Linh. Sự nổi tiếng sớm không khiến cho cô ấy thay đổi bản chất giản dị, chan hòa và trung thực vốn có. Nói chung, cô ấy không khác gì những người bình thường khác.

Nhạc sĩ Trương Ngọc Ninh, với tư cách trưởng ban nhạc Anh Em, đồng thời cũng là bố chồng tương lai của Mỹ Linh, cũng không ngại từ chối khi bị “bắt cóc” qua điện thoại vì nhận xét của anh đối với cô con dâu:

– Đến phút này, chương trình biểu diễn của Mỹ Linh coi như đã được chuẩn bị xong và cơ bản (mặc dù chúng tôi không có một sự tài trợ nào). Đây thực sự là một thử thách lớn khi mỗi ca sĩ trẻ phải “tay bo”, độc lập trong một chương trình như vậy… Tuy thế, tôi biết Mỹ Linh từ lâu, từ lúc còn là cô bé 10 tuổi, hát rất hay, có bước trưởng thành tốt về nghệ thuật. Giọng hát Mỹ Linh đã kết hợp được nhiều thứ bằng chính sức lực của cô. Cô có những phẩm chất cần thiết của người làm nghệ thuật…

  • Vậy tại sao lại chọn thời điểm biểu diễn gấp gáp như vậy, trong khi đám cưới của đôi trẻ đã được ấn định?

– Vì Cung Văn hóa Hữu Nghị Việt Xô chật cứng những chương trình đã đắng ký trước, không thể chọn ngày khác được.

  • Một cô dâu làm ca sĩ, nhạc sĩ – bố chồng có “điều kiện” gì không?

– Sau này, Mỹ Linh sẽ thành con cái trong nhà… Nghề nghiệp của người làm nghệ thuật có những đặc thù, chúng tôi đã ý thức trước được điều đó và sẽ tạo điều kiện cho Mỹ Linh một cách tốt nhất. Chúng tôi cũng không thể đòi hòi cô ấy phải như những nàng dâu khác.

Như vậy, đêm 6/1 Mỹ Linh sẽ bắt đầu chương trình độc lập mang tên mình với Anh Quân ở bên cô và ban nhạc Anh Em có mặt cùng cô. Được biết sau đêm diễn 6/1 và đám cưới (10/1), là chuyến lưu diễn xuyên Việt của họ. Ngày 12/1, họ sẽ rời Hà Nội để vào TP. HCM với tư cách mới, một ban nhạc Anh Em của tình bạn và tình yêu.

Hoàng Hoa – Báo Phụ Nữ thứ Tư – Năm thứ XXIII số 2 (7-1-1998)

Chuyển biến của ngành dệt – may Việt Nam giai đoạn 1998-2000

Sáng 30/12, Liên bộ Thương mại, Công nghiệp và Kế hoạch Đầu tư đã tổ chức họp báo về việc phân bố hạn ngạch hàng dệt may vào thị trường EU, Thổ Nhĩ Kỹ và Canada trong giai đoạn 1998 – 2000.

Ông Mai Văn Dậu, Thứ trưởng Bộ Thượng mại cho biết: “Hiệp định ký kết lần này so với Hiệp định lần 1 (từ 1992 – 1997) đạt được nhiều điểm tiến bộ. Cụ thể, mức hạn ngạch tăng lên và có chủng loại hàng tăng đến 40% – 50%. EU cũng đã yêu cầu chúng ta phải cung cấp quy chế phân bố hạn ngach với số liệu cụ thể cho Ủy ban EU. Việt Nam phải có chính sách giảm thuế cho các sản phẩm dệt – may nhập khẩu từ EU. Các xí nghiệp liên doanh hoặc có vốn đầu tư 100% có nguồn gốc từ các quốc gia thuộc EU được ưu tiên đưa sản phẩm vào thị trường VN, sau khi đã thực hiện xong tỷ lệ xuất khẩu ra nước ngoài”.

Đánh giá về mức hạn ngạch đã được ký kết trong Hiệp định 1998-2000, ông Dậu nói: “Dù có sự tăng trưởng trong mức hạn ngạch được phân bố, nhưng mức hạn ngạch này vấn chỉ đạt khoảng 50% năng lực sản xuất của các doanh nghiệp (DN) dệt – may trong nước. Do đó các DN cần phải tích cực tìm kiếm đầu ra ở các thị trường phi quota, để đảm bảo việc làm ổn định cho người lao động”.

Tuy nhiên, với cách phân bố hạn ngạch dựa trên mức thực hiện hạn ngạch mà DN đã thực hiện được trong năm 1997, đã có ý kiến cho rằng cách làm này chưa thật xác đáng. Bởi trong thời gian qua, có nhiều DN do cách làm năng động đã nhận mức hạn ngạch phân bố khả “khiêm tốn”, vì họ chủ yếu chỉ tập trung vào thị trường phi quota. Trong tình hình khủng hoảng tài chính ở châu Á hiện nay, các DN này khó có khả năng duy trì được đầu ra sản phẩm. Và nếu họ chỉ được phân bổ hạn ngạch như cách làm trên thì chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn.

Trước vấn đề này, ông Lê Huy Côn, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp đã trả lời: “Năm 1996, thị trường Nhật Bản đã chiếm gần 50% trong xuất khẩu hàng dệt – may của các DN Việt Nam. Cuộc khủng hoảng tài chính ờ Nhật hiện nay có thể sẽ gây ảnh hưởng đến sản xuất của những DN trong nước có đầu ra sản phẩm tập trung vào thị trường Nhật. Do đó, chúng tôi sẽ quan tâm hơn để giúp đỡ cho các DN này bằng cách dành lỷ lệ 5% hạn ngach đã ký trong Hiệp định từ 1998-2000 để thưởng cho những DN thực hiện tốt việc đưa sản phẩm ra các thị trường phi quota. Đây là lần đầu tiên biện pháp thưởng này được áp dụng để khuyến khích các DN dệt – may trong nước năng động hơn nữa trong việc tìm kiếm khách hàng, mở rộng thị trường”.

Ông Nguyễn Xuân Quang, Thứ trưởng Sở Thương mại nói thêm: “Sau hiệp định đã ký với EU, chúng tôi đang cố gắng đẩy mạnh việc đàm phán hiệp định thương mại giữa VN và Mỹ. Nếu việc ký kết sớm hoàn thành sẽ tạo một bước đột phá quan trọng cho ngành dệt may VN. Vì dệt – may là một trong những nội dung đầu tiên của hiệp định thương mại này thị trường Nhật Bản là một thị trường cực kỳ khó tính, nhưng trong những năm qua nhiều DN dệt – may VN đã vào và đứng vững được. Điều này cho thấy các DN dệt – may VN đủ năng lực để có thể đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi của thị trường Mỹ.

Nếu so với Thái Lan, quốc gia có kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may đạt 4,5 tỷ USD/năm, tôi có thể nói công nghệ dệt may của Thái Lan lạc hậu hơn của VN. Thái Lan đang đầu tư gần 1 tỷ USD cho việc đổi mới công nghệ, thiết bị trong lĩnh vực dệt – may. Và qua các cơ quan thông tin, tôi cũng muốn báo động tình trạng đã xuất hiện việc dỡ nhà máy ở Thái Lan để đem sang hợp tác với các DN Việt Nam. Vấn đề này cần được kiểm soát chặt chẽ, nếu không các DN dệt – may trong nước sẽ chính mình làm lạc hậu mình vì những thiết bị lạc hậu kia”.

Không khí lạc quan đã bắt đầu xuất hiện trong ngành dệt – may VN. Thậm chí một quan chức ở Bộ Thương mại đã nói: “Hiện giờ, dệt – may đang xếp thứ hai sau dầu khí. Nhưng với kim ngạch xuất nhập khẩu dự kiến từ 1,8 – 1,9 tỷ USD, ngành dệt – may có nhiều khả năng vượt qua ngành dầu khí.

Hoàng Vũ – Báo Phụ Nữ thứ Tư – Năm thứ XXIII số 2 (7-1-1998)